Hotline
Chat Zalo
Ưu đãi
Hệ thống

Điều trị viêm kết mạc: Cách chữa theo từng nguyên nhân

Điều trị viêm kết mạc phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ bệnh. Viêm do virus thường được chăm sóc hỗ trợ, viêm do vi khuẩn có thể cần kháng sinh trong một số trường hợp, còn viêm dị ứng cần hạn chế dị nguyên và kiểm soát phản ứng dị ứng. Chăm sóc tại nhà giúp mắt dễ chịu hơn, nhưng cần thăm khám nếu đau mắt, sợ ánh sáng hoặc nhìn mờ. 

Điều trị viêm kết mạc

1. Điều trị viêm kết mạc như thế nào?

Phương pháp điều trị viêm kết mạc bắt buộc phải dựa vào nguyên nhân gốc rễ gây ra tổn thương trên bề mặt kết mạc. Khi áp dụng sai phương pháp không chỉ không mang lại hiệu quả mà còn làm tăng nguy cơ kích ứng và tổn thương nhãn cầu.

  • Viêm kết mạc do virus: Chủ yếu điều trị hỗ trợ và cải thiện triệu chứng. Bệnh thường do các chủng Adenovirus gây ra và có khả năng tự thoái triển sau 1–2 tuần. Các biện pháp tập trung vào làm dịu mắt, chườm mát và dùng nước mắt nhân tạo.
  • Viêm kết mạc do vi khuẩn: Bác sĩ sẽ cân nhắc chỉ định các loại thuốc nhỏ mắt hoặc mỡ tra mắt chứa kháng sinh phù hợp để tiêu diệt vi khuẩn, kiểm soát dịch mủ và rút ngắn thời gian nhiễm trùng.
  • Viêm kết mạc dị ứng: Tập trung tối đa vào việc cách ly mắt khỏi các tác nhân gây dị ứng (bụi bẩn, phấn hoa, lông thú nuôi), kết hợp dùng các loại thuốc chống dị ứng tại chỗ hoặc toàn thân theo chỉ định.

Lưu ý: Không nên tự ý dùng chung một loại thuốc nhỏ mắt cho mọi trường hợp đỏ mắt. Mỗi tác nhân gây bệnh cần một phác đồ tiếp cận hoàn toàn khác nhau.

Chườm mát mắt khoảng 5-10 phút giúp làm giảm sưng nề, ngứa rát khó chịu
Chườm mát mắt khoảng 5-10 phút giúp làm giảm sưng nề, ngứa rát khó chịu

2. Cách điều trị viêm kết mạc tại nhà

Bên cạnh việc tuân thủ chỉ định của bác sĩ, áp dụng đúng cách điều trị viêm kết mạc tại nhà giúp mắt dễ chịu hơn và đẩy nhanh tốc độ phục hồi. Người bệnh có thể áp dụng các biện pháp chăm sóc an toàn sau:

  • Chườm mát giúp giảm khó chịu: Dùng gạc sạch thấm nước lạnh hoặc bọc đá viên qua khăn mềm sạch đặt nhẹ lên mi mắt nhắm trong 5–10 phút để giảm sưng nề và ngứa rát.
  • Vệ sinh ghèn và dịch tiết đúng cách: Sử dụng bông tẩy trang hoặc gạc vô trùng thấm dung dịch nước muối sinh lý 0,9% lau nhẹ nhàng từ góc trong ra góc ngoài của mắt. Mỗi miếng gạc chỉ dùng cho một lần lau.
  • Dùng nước mắt nhân tạo phù hợp: Các loại dung dịch nước mắt nhân tạo (ưu tiên dạng tép không chứa chất bảo quản) giúp làm dịu cảm giác cộm xót, rửa trôi dị nguyên và các chất tiết tích tụ.
  • Tạm ngưng sử dụng kính áp tròng: Tháo bỏ kính áp tròng ngay khi có dấu hiệu đỏ mắt và chuyển sang đeo kính có gọng cho đến khi mắt bình phục hoàn toàn.
  • Nghỉ ngơi và hạn chế dụi mắt: Cho mắt nghỉ ngơi, giảm thời gian xem điện thoại, máy tính và tuyệt đối không dụi tay lên mắt để tránh làm tổn thương thêm lớp kết mạc.
Tư thế ngửa đầu nhẹ về phía sau, dùng ngón tay trỏ kéo mi dưới xuống và nhỏ 1-2 giọt vào túi kết mạc mi dưới
Tư thế ngửa đầu nhẹ về phía sau, dùng ngón tay trỏ kéo mi dưới xuống và nhỏ 1-2 giọt vào túi kết mạc mi dưới

3. Những cách chữa viêm kết mạc tại nhà không nên áp dụng

Mắt là cơ quan nhạy cảm, việc áp dụng các mẹo dân gian chưa qua kiểm chứng hoặc dùng sai thuốc có thể dẫn đến nguy cơ mù lòa. Người bệnh cần tránh tuyệt đối các hành vi sau:

  • Không tự ý dùng thuốc nhỏ mắt chứa Corticoid: Các thuốc có thành phần Dexamethasone, Prednisolone… nếu dùng sai chỉ định có thể gây tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể hoặc thủng giác mạc do nấm/virus.
  • Không tự mua kháng sinh nhỏ/uống: Kháng sinh không có tác dụng điều trị viêm kết mạc do virus hay dị ứng, nếu người bệnh tự mua dùng sẽ gây lãng phí và gia tăng nguy cơ kháng thuốc kháng sinh.
  • Không dùng lại đơn thuốc cũ hoặc đơn của người khác: Mỗi đợt bệnh có thể do các tác nhân khác nhau, khi dùng lại đơn thuốc cũ có thể làm trầm trọng hơn tình trạng nhiễm trùng.
  • Không nhỏ nước lá hoặc dung dịch không vô khuẩn: Nhỏ nước lá xông, chanh, hay các dung dịch tự pha chế có thể đưa bào tử nấm và vi khuẩn nguy hiểm trực tiếp vào mắt.
  • Không dùng chung thuốc nhỏ mắt: Dùng chung lọ thuốc nhỏ mắt là con đường ngắn nhất lây nhiễm vi khuẩn, virus sang mắt lành hoặc lây cho người khác.
  • Không đắp thực phẩm lên mắt: Đắp lát dưa chuột, túi trà tươi, nha đam hay lá trầu không lên vùng mắt đang tổn thương dễ gây nhiễm trùng thứ phát nặng hơn.

4. Cách nhỏ thuốc khi điều trị viêm kết mạc

Thực hiện đúng quy trình nhỏ thuốc giúp tối ưu hóa tác dụng điều trị và tránh nguy cơ tái nhiễm khuẩn.

  • Rửa tay sạch sẽ: Giúp ngăn ngừa vi khuẩn từ tay xâm nhập vào mắt. Rửa sạch tay bằng xà phòng và nước chảy trong ít nhất 20 giây, sau đó lau khô bằng khăn sạch trước khi chạm vào mắt.
  • Tư thế ngửa đầu: Ngửa đầu nhẹ nhàng về phía sau hoặc nằm ngửa thoải mái trên giường, mắt hướng nhìn lên trần nhà.
  • Tạo túi kết mạc: Dùng ngón tay trỏ kéo nhẹ mi dưới xuống dưới để tạo thành một khoảng trống (túi kết mạc mi dưới).
  • Nhỏ thuốc đúng liều lượng: Đưa lọ thuốc lại gần mắt, bóp nhẹ để nhỏ đúng 1–2 giọt vào túi kết mạc mi dưới theo chỉ dẫn.
  • Không chạm đầu lọ thuốc: Giữ khoảng cách an toàn, tuyệt đối không để đầu lọ thuốc chạm trực tiếp vào lông mi, mi mắt hay bề mặt nhãn cầu.
  • Nhắm mắt và ấn góc mắt: Nhắm mắt nhẹ nhàng trong 1–2 phút. Dùng ngón tay ấn nhẹ vào góc trong của mắt (túi lệ) để giữ thuốc lưu lại trên mắt lâu hơn và giảm hấp thu toàn thân.
  • Đậy nắp và vệ sinh tay: Đậy chặt nắp lọ thuốc ngay sau khi sử dụng và rửa sạch lại tay bằng xà phòng.
Rửa tay thật sạch trước và sau mỗi lần vệ sinh mắt hoặc nhỏ thuốc
Rửa tay thật sạch trước và sau mỗi lần vệ sinh mắt hoặc nhỏ thuốc

5. Làm sao để tránh lây viêm kết mạc trong quá trình điều trị?

Viêm kết mạc do virus và vi khuẩn rất dễ lây lan thành dịch trong gia đình và cộng đồng. Để cắt đứt nguồn lây, bạn nên áp dụng các biện pháp vệ sinh dưới đây:

  • Rửa tay thường xuyên với xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn tay nhanh, tối thiểu 20 giây mỗi lần.
  • Rửa tay sạch sẽ trước và sau mỗi đợt vệ sinh mắt hoặc thao tác nhỏ thuốc.
  • Sử dụng riêng biệt các đồ dùng cá nhân như khăn mặt, vỏ gối, chậu rửa mặt, kính mắt và mỹ phẩm.
  • Tuyệt đối không dùng chung lọ thuốc nhỏ mắt với bất kỳ ai trong gia đình.
  • Tránh hành động dụi mắt hoặc chạm tay lên mặt, nếu lỡ chạm vào mắt nhiễm bệnh, cần rửa tay ngay lập tức.
  • Thường xuyên lau chùi, sát trùng các vật dụng tiếp xúc nhiều như điện thoại, tay nắm cửa, bàn phím máy tính.

6. Khi nào cần đi khám khẩn cấp?

Một số biểu hiện cho thấy tổn thương mắt đã tiến triển phức tạp hoặc ảnh hưởng đến giác mạc. Bạn cần đến gặp bác sĩ nhãn khoa ngay lập tức nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:

  • Đau nhức mắt dữ dội, đau nhói lan lên vùng đầu.
  • Sợ ánh sáng (chói mắt, không thể mở mắt khi gặp ánh sáng).
  • Giảm thị lực, nhòe hình hoặc nhìn mờ đột ngột.
  • Mắt đỏ, lòng trắng chuyển sang màu đỏ rực hoặc xuất huyết.
  • Tiết mủ đặc màu xanh/vàng quá nhiều khiến mi mắt dính chặt khi ngủ dậy.
  • Sưng nề to xung quanh hốc mắt và mi mắt.
  • Trường hợp người đang đeo kính áp tròng bị đỏ và đau mắt.
  • Đối tượng bệnh nhân là trẻ sơ sinh bị đau mắt đỏ.
  • Triệu chứng không cải thiện sau 3–5 ngày tự chăm sóc hoặc có xu hướng nặng dần.
  • Trường hợp mắt đỏ nghi ngờ do chấn thương hoặc hóa chất bắn vào.

7. Câu hỏi thường gặp

7.1. Viêm kết mạc có tự khỏi không?

Viêm kết mạc do virus nhẹ có thể tự khỏi sau khoảng 7–14 ngày nhờ hệ miễn dịch của cơ thể. Tuy nhiên, các trường hợp do vi khuẩn hoặc do dị ứng nặng nếu không được điều trị đúng cách có thể kéo dài, tái phát liên tục hoặc gây biến chứng viêm giác mạc.

7.2. Viêm kết mạc có cần dùng kháng sinh không?

Chỉ dùng kháng sinh khi nguyên nhân gây bệnh được xác định là do vi khuẩn. Kháng sinh hoàn toàn không có tác dụng đối với viêm kết mạc do virus hoặc dị ứng. Việc dùng kháng sinh phải do bác sĩ chuyên khoa mắt thăm khám và chỉ định. 

7.3. Có được tự dùng thuốc nhỏ mắt corticoid không?

Tuyệt đối không được tự ý dùng các thuốc nhỏ mắt chứa corticoid. Loại thuốc này giúp giảm đỏ và sưng nhanh nhưng ẩn chứa rất nhiều nguy hiểm nếu tự ý sử dụng (gây bùng phát nhiễm trùng nấm/herpes, tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể). Chỉ nên dùng thuốc khi có chỉ định và sự theo dõi sát sao từ bác sĩ nhãn khoa. 

Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định điều trị trực tiếp của bác sĩ. 

Điều trị viêm kết mạc cần kết hợp hướng xử trí phù hợp với nguyên nhân và chăm sóc mắt đúng cách. Nếu mắt đau, nhìn mờ hoặc diễn biến không cải thiện, bạn có thể thăm khám tại Bệnh viện Mắt Hy An để được đánh giá và hướng dẫn điều trị. 

HỆ THỐNG BỆNH VIỆN MẮT HY AN

Thông tin các cơ sở trong hệ thống

Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa

1403 Nguyễn Ái Quốc, P. Tam Hiệp, TP. Biên Hòa, Đồng Nai

Bệnh viện Mắt Sài Gòn Đồng Tháp

303 Phạm Hữu Lầu, P. Cao Lãnh, Tỉnh Đồng Tháp

Phòng khám Mắt – Trung tâm Ortho-K Việt TP.HCM

857A Tạ Quang Bửu, P. Bình Đông, TP.HCM