Vừa cận vừa loạn có mổ được không? Điều kiện mổ cận loạn?

Cận thị và loạn thị là hai dạng tật khúc xạ phổ biến nhất hiện nay và gây nhiều phiền toái trong sinh hoạt hàng ngày. Nhu cầu tìm kiếm một phương pháp điều trị hiệu quả vì thế ngày càng được nhiều người quan tâm. Nhưng liệu vừa cận vừa loạn có mổ được không? Hãy cùng bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa tìm hiểu chi tiết trong bài viết này.

1. Mắt vừa cận vừa loạn nhìn xung quanh như thế nào?

Đây là tình trạng mắt mắc đồng thời hai tật khúc xạ: vừa cận thị vừa loạn thị. Khi gặp phải vấn đề này, người bệnh sẽ thấy thị lực giảm rõ rệt, hình ảnh quan sát bị mờ nhòe, đặc biệt là khi nhìn các vật ở xa.

Ở người bị cận thị, ánh sáng đi vào mắt hội tụ ở phía trước võng mạc thay vì đúng trên võng mạc, khiến các vật ở xa trở nên mờ. Tình trạng này thường liên quan đến trục nhãn cầu dài hơn bình thường hoặc công suất khúc xạ của mắt không phù hợp.

Với loạn thị, giác mạc hoặc thủy tinh thể có độ cong không đồng đều giữa các hướng, khiến ánh sáng không hội tụ thành một điểm rõ nét. Vì vậy, người bệnh có thể nhìn hình ảnh mờ, nhòe hoặc méo ở cả khoảng cách gần và xa.

Người vừa cận vừa loạn vì thế có thể gặp đồng thời tình trạng nhìn xa không rõ do cận thị và hình ảnh thiếu sắc nét hoặc biến dạng do loạn thị. Mức độ ảnh hưởng đến thị lực sẽ khác nhau tùy vào độ cận, độ loạn và tình trạng của từng mắt.

2. Vừa cận vừa loạn có nguy hiểm không?

Vừa cận vừa loạn không phải là tình trạng nguy hiểm tức thời, nhưng nếu không được điều chỉnh phù hợp có thể gây nhìn mờ, mỏi mắt, nhức đầu và ảnh hưởng đến học tập, công việc hoặc sinh hoạt hằng ngày.

Ở trẻ em, tật khúc xạ đáng kể không được phát hiện và điều chỉnh sớm có thể ảnh hưởng đến quá trình phát triển thị giác, làm tăng nguy cơ nhược thị ở một số trường hợp. Vì vậy, trẻ có dấu hiệu nhìn mờ, nheo mắt hoặc thường xuyên dụi mắt nên được khám và đo khúc xạ đầy đủ.

Riêng ở người cận thị nặng, đặc biệt khi trục nhãn cầu dài, nguy cơ gặp một số biến chứng tại võng mạc như thoái hóa võng mạc hoặc bong võng mạc có thể cao hơn. Vì vậy, người cận nặng nên khám mắt định kỳ, bao gồm kiểm tra đáy mắt khi có chỉ định.

Đối với trẻ em hoặc người có độ cận đang tiếp tục thay đổi, việc đeo kính đúng số, khám mắt định kỳ và thực hiện các biện pháp kiểm soát tiến triển cận thị khi có chỉ định là điều cần thiết.

3. Vừa cận vừa loạn có mổ được không? Cần đáp ứng điều kiện gì?

Có thể. Người vừa cận vừa loạn vẫn có thể được cân nhắc phẫu thuật khúc xạ nếu kết quả thăm khám cho thấy mắt đáp ứng các điều kiện phù hợp với phương pháp dự kiến thực hiện. Tuy nhiên, việc có nên mổ mắt cận không còn phụ thuộc vào nhu cầu thị giác, tình trạng mắt và kết quả khám của từng người.

Trước phẫu thuật, bác sĩ sẽ đánh giá độ cầu của cận thị, độ trụ và trục của loạn thị ở từng mắt, đồng thời kết hợp với các thông số giác mạc để xây dựng kế hoạch điều chỉnh khúc xạ phù hợp.

Hiện nay có nhiều phương pháp phẫu thuật khúc xạ có thể được cân nhắc cho người vừa cận vừa loạn. Nhóm phẫu thuật trên giác mạc gồm Femtosecond LASIK Pro, CLEAR và SmartSurface. Trong khi đó, Phakic IPCL là phương pháp đặt thấu kính nội nhãn vào bên trong mắt và không điều chỉnh khúc xạ bằng cách tái tạo hình dạng giác mạc.

Không phải tất cả người vừa cận vừa loạn đều phù hợp với cùng một phương pháp. Bác sĩ cần đánh giá nhiều yếu tố trước khi đưa ra chỉ định. Do đó, người bệnh cần đáp ứng các điều kiện mổ cận về độ tuổi, độ khúc xạ, giác mạc, sức khỏe mắt và sức khỏe toàn thân trước khi được chỉ định phẫu thuật.

3.1. Độ tuổi và độ khúc xạ phù hợp

Người bệnh thường cần từ 18 tuổi trở lên và độ cận, loạn tương đối ổn định trước khi thực hiện phẫu thuật khúc xạ. Nếu số kính vẫn thay đổi đáng kể, bác sĩ có thể khuyến nghị tiếp tục theo dõi trước khi phẫu thuật.

Mỗi phương pháp cũng có phạm vi điều chỉnh độ cận và độ loạn khác nhau. Vì vậy, chỉ dựa vào số Diop chưa đủ để xác định một người có thể phẫu thuật bằng phương pháp nào.

3.2. Giác mạc đáp ứng yêu cầu của phương pháp

Đối với các phương pháp laser giác mạc, bác sĩ cần kiểm tra độ dày, hình thái và bản đồ giác mạc. Những thông số này giúp xác định lượng mô giác mạc có thể điều chỉnh và phát hiện các bất thường có thể làm tăng nguy cơ sau phẫu thuật.

Giác mạc quá mỏng hoặc có hình thái bất thường không đồng nghĩa với việc chắc chắn không thể phẫu thuật, nhưng có thể khiến một số phương pháp laser không còn phù hợp. Khi đó, bác sĩ sẽ cân nhắc phương án khác dựa trên kết quả khám.

3.3. Mắt không có bệnh lý ảnh hưởng đến phẫu thuật

Người bệnh cần được đánh giá để loại trừ hoặc kiểm soát những tình trạng có thể ảnh hưởng đến kết quả phẫu thuật, chẳng hạn giác mạc chóp, một số bệnh giác mạc, viêm nhiễm mắt hoặc khô mắt đáng kể. Ở người cận thị nặng, bác sĩ cũng có thể chỉ định kiểm tra võng mạc và đáy mắt trước khi phẫu thuật.

3.4. Sức khỏe toàn thân phù hợp

Một số bệnh toàn thân hoặc tình trạng đặc biệt như bệnh tự miễn, đái tháo đường chưa kiểm soát, sử dụng thuốc ảnh hưởng đến quá trình lành thương, mang thai hoặc cho con bú có thể ảnh hưởng đến chỉ định hoặc thời điểm phẫu thuật.

Vì vậy, người bệnh cần cung cấp đầy đủ tiền sử bệnh và thuốc đang sử dụng cho bác sĩ trong quá trình khám tiền phẫu.

>> Xem thêm: Chi phí phẫu thuật mắt loạn thị bao nhiêu tiền? Cập nhật mới

4. Nên mổ mắt cận và loạn thị theo phương pháp gì?

Không có một phương pháp phẫu thuật nào phù hợp với tất cả người vừa cận vừa loạn. Hiện nay, các phương pháp mổ mắt cận thị công nghệ mới nhất như Femtosecond LASIK Pro, CLEAR, SmartSurface và Phakic IPCL có cơ chế, ưu điểm và phạm vi áp dụng khác nhau. Việc lựa chọn cần dựa trên độ khúc xạ, đặc điểm giác mạc và kết quả khám của từng người.

4.1. Femtosecond LASIK Pro

Femtosecond LASIK Pro sử dụng laser femtosecond để tạo vạt giác mạc, sau đó laser excimer điều chỉnh hình dạng giác mạc nhằm sửa tật khúc xạ.

Phương pháp có thể được cân nhắc cho người vừa cận vừa loạn khi độ khúc xạ và các thông số giác mạc nằm trong phạm vi điều trị phù hợp. Thị lực thường cải thiện sớm sau phẫu thuật, tuy nhiên tốc độ hồi phục và kết quả thị lực khác nhau giữa từng người.

Trước khi thực hiện, bác sĩ cần đánh giá độ dày và hình thái giác mạc, tình trạng bề mặt nhãn cầu cũng như mức độ khúc xạ để xác định người bệnh có phù hợp với phương pháp hay không.

4.2. CLEAR

CLEAR (Corneal Lenticule Extraction for Advanced Refractive Correction) là kỹ thuật phẫu thuật khúc xạ không tạo vạt giác mạc. Laser femtosecond tạo một lớp mô giác mạc hình thấu kính nhỏ (lenticule), sau đó bác sĩ lấy lenticule ra qua đường rạch nhỏ để thay đổi công suất khúc xạ của giác mạc.

Theo phạm vi chỉ định được Ziemer công bố, CLEAR có thể điều chỉnh cận thị và loạn thị trong một khoảng độ nhất định. Tuy nhiên, khả năng thực hiện trên từng người vẫn cần dựa vào độ khúc xạ, độ dày và hình thái giác mạc cùng các yếu tố khác được xác định trong quá trình khám tiền phẫu.

Do không tạo vạt giác mạc, phẫu thuật CLEAR tránh được các biến chứng liên quan trực tiếp đến vạt. Tuy nhiên, giống các phẫu thuật khúc xạ khác, phương pháp vẫn có những giới hạn và nguy cơ riêng cần được bác sĩ tư vấn trước khi thực hiện.

4.3. SmartSurface

SmartSurface là phương pháp laser bề mặt không tạo vạt giác mạc. Laser excimer được sử dụng để xử lý lớp biểu mô và điều chỉnh nhu mô giác mạc theo kế hoạch khúc xạ mà không cần tạo vạt như LASIK.

Do lớp biểu mô giác mạc cần thời gian tái tạo sau phẫu thuật, người bệnh có thể gặp cảm giác cộm, chảy nước mắt, nhạy cảm với ánh sáng hoặc nhìn chưa rõ trong những ngày đầu. Thời gian cải thiện thị lực thường chậm hơn so với các kỹ thuật có tốc độ hồi phục sớm.

Trong một số trường hợp giác mạc không phù hợp với LASIK tạo vạt, bác sĩ có thể cân nhắc phương pháp laser bề mặt như SmartSurface. Tuy nhiên, giác mạc mỏng có mổ cận được không còn phụ thuộc vào độ dày, hình thái giác mạc, mức độ khúc xạ và lượng mô dự kiến điều chỉnh.

Do SmartSurface không tạo vạt giác mạc nên không có biến chứng lệch vạt như LASIK. Tuy nhiên, người bệnh vẫn cần hạn chế vận động theo hướng dẫn trong giai đoạn hồi phục và chỉ trở lại hoạt động thể thao khi được bác sĩ cho phép.

4.4. Phakic IPCL

Phẫu thuật Phakic IPCL sử dụng một thấu kính nội nhãn chuyên biệt được đặt phía sau mống mắt và phía trước thủy tinh thể tự nhiên. Phương pháp không lấy đi mô giác mạc nên có thể được cân nhắc ở người cận thị cao, một số trường hợp loạn thị hoặc người không phù hợp với phẫu thuật laser giác mạc.

Để xác định có phù hợp với Phakic IPCL hay không, bác sĩ cần đánh giá thêm các thông số bên trong mắt cùng tình trạng sức khỏe mắt tổng thể. Do đây là phẫu thuật nội nhãn, người bệnh cũng cần được tư vấn đầy đủ về lợi ích, giới hạn và các nguy cơ trước khi lựa chọn.

Bên cạnh khả năng phù hợp của từng phương pháp, chi phí cũng là yếu tố nhiều người cân nhắc trước phẫu thuật. Người bệnh có thể tham khảo mổ mắt cận bao nhiêu tiền để tìm hiểu mức giá theo từng công nghệ và các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí thực tế.

5. Mổ cận loạn có hết hoàn toàn không?

Mục tiêu của phẫu thuật mắt cận là điều chỉnh tật khúc xạ, cải thiện thị lực không kính và giảm sự phụ thuộc vào kính gọng hoặc kính áp tròng.

Tuy nhiên, kết quả ở mỗi người khác nhau và không thể đảm bảo tất cả người bệnh đều đạt thị lực 10/10 hoặc hoàn toàn không cần sử dụng kính sau phẫu thuật. Một số trường hợp có thể còn một phần độ khúc xạ hoặc vẫn cần kính trong một số tình huống.

Sau phẫu thuật, một số người cũng có thể gặp các triệu chứng như khô mắt, chói sáng hoặc nhìn thấy quầng sáng quanh nguồn sáng. Mức độ và thời gian xuất hiện khác nhau tùy từng người. Người bệnh cần sử dụng thuốc, tái khám đúng lịch và tuân thủ những điều kiêng kỵ sau mổ mắt theo hướng dẫn của bác sĩ để hỗ trợ quá trình hồi phục.

Như vậy, câu trả lời cho thắc mắc vừa cận vừa loạn có mổ được không là có thể, nếu người bệnh đáp ứng các điều kiện phù hợp với phương pháp phẫu thuật được lựa chọn. Femtosecond LASIK Pro, CLEAR, SmartSurface và Phakic IPCL đều có thể được cân nhắc trong những trường hợp khác nhau. Tuy nhiên, không thể chỉ dựa vào số độ cận và loạn để xác định phương pháp phù hợp.

Người bệnh cần được đo khúc xạ, đánh giá giác mạc và khám mắt toàn diện trước khi bác sĩ đưa ra chỉ định. Việc lựa chọn phương pháp nên dựa trên tình trạng mắt thực tế, nhu cầu thị giác và đánh giá chuyên môn của bác sĩ nhãn khoa.